تبلیغات
تفسیر موضوعی قرآن - پاسخ به شبهات:آیا افرادی مانند ادیسون مخترع برق در آخرت به بهشت می رود؟
به نام خدا

نتیجه تصویری برای ادیسون

مسیر انتخابی 1:قسمت موضوعات وبلاگ:پاسخ به شبهات-مطلب:آیا افرادی مانند ادیسون مخترع برق در آخرت به بهشت می رود؟
مسیر انتخابی 2:قسمت موضوعات وبلاگ:اندیشه اسلامی 1،شرح متن کتاب اندیشه اسلامی 1،بخش سوم،فصل سوم ص 106-مطلب:عدل جزایی
مسیر انتخابی 3:قسمت موضوعات وبلاگ:اندیشه اسلامی 2،شرح متن کتاب اندیشه اسلامی2،فصل دوم 107-مطلب:استضعاف فکری

سلام آیا افرادی مانند ادیسون مخترع برق با توجه به این اختراع موثر ومفید، در آخرت به بهشت می رود؛ لطفا با مثال وتوضیح مناسب جواب داده شود؟

شکلک های محدثه



نتیجه تصویری برای ادیسون

با سلام و آرزوی قبولی طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان.
در یك نگاه كلی دربارة نتیجه اعمال نیك افراد غیر مسلمان سه دیدگاه عمده وجود دارد:
1. نظر افراط:
برخی از روشنفكران عقیده دارند كه بین مسلمان و غیر مسلمان در پاداش و رفتن به بهشت فرقی وجود ندارد. شهید مطهری می‌نویسد:
" معمولاً كسانی كه داعیه روشنفكری دارند، با قاطعیت می‌گویند هیچ فرقی میان مسلمان و غیر مسلمان، بلكه موحد و غیر موحد نیست. هر كس عمل نیكی انجام دهد! خدمتی از راه تأسیس یك مؤسسة خیریه و یا اكتشاف و اختراع و یا از راه دیگر انجام دهد، استحقاق ثواب و پاداش از جانب خداوند دارد. می گویند خداوند عادل میان بندگان خود تبعیض نمی‌كند. . . ". (1)
طرفداران این نگرش هم به دلیل عقل استدلال كرده‌اند و هم به دلیل نقل. دلیل عقلی آنان بر دو مقدمه استوار است:
یكم: خداوند با همه موجودات نسبتی مساوی داشته . . . بندگان و مخلوقات برای او یكسان هستند و با هیچ‌ كس خویشاوندی و رابطه خصوصی ندارد؛ بر این اساس به افعال و عملكرد همگان پاداش و ثواب می‌دهد؛ و چون نسبت خداوند به همة موجودات یكسان است، دلیلی ندارد كه عمل نیك از یك نفر مقبول باشد و از یك نفر دیگر مقبول نباشد. (2)
دوم: خوبی و بدی اعمال، قراردادی نیست، بلكه واقعی است، یعنی حسن و قبح افعال ذاتی بوده و هر كدام آثار خود را دارد؛ از این رو پاداش و ثواب آن در راستای حسن ذاتی آن است. هر گاه اعمالی به‌وجود آمد كه حسن ذاتی داشته باشد، ثواب دارد.
شهید مطهری می‌نویسد: ". . . از این دو مقدمه چنین نتیجه می‌گیریم كه چون خداوند اهل تبعیض نیست و چون عمل نیك از هر كس نیك است، پس هر كس كار نیك بكند ضرورتاً و الزاماً از طرف خدای متعال پاداش نیك خواهد داشت. . . ". (3)
دلیل نقلی نیز دلیل عقل را تأیید و تأكید می كند؛ زیرا در آیات و روایات تصریح شده است كه عمل نیك پاداش و عمل بد عذاب را در پی دارد: "فَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَیْرًا یَرَهُ * وَ مَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا یَرَهُ. (4) پس هر كس هموزن ذرّه‏اى كار خیر انجام دهد آن را مى‏بیند!
و هر كس هموزن ذرّه‏اى كار بد كرده آن را مى‏بیند " یا آیاتی مشابه كه در همین رابطه معنا می شود (5)
از این قبیل آیات استفاده می‌شود كه پاداش و عذاب بر اعمال مترتب بوده و مسلمان بودن در اعطای پاداش شرط نشده، همان ‌طوری كه در عذاب شدن غیر مسلمان بودن شرط نشده است.
2. نظر تفریط:
برخی دیگر عقیده دارند كه به فعالیت‌های نیكوی غیر مسلمانان پاداش داده نشده و به بهشت نمی‌روند. این نگرش معمولاً از سوی مقدس مآب ها ابراز شده است. طرفداران این نگاه نیز به دلیل عقل و نقل استدلال نموده‌اند. دلیل عقلی این گروه این است كه اگر بنا باشد اعمال غیر مسلمان و یا مسلمان غیر شیعه مقبول درگاه خداوند باشد، پس فرق میان مسلمان و غیر مسلمان در چیست؟ اصولاً اگر تفاوت مسلمانان با غیر مسلمانان در پاداش ظهور نكند، اسلام و تشیع لغو خواهد بود. برخی از آیات نیز آمده است كه عمل كافر غیر مقبول است. در آیه 18سوره ابراهیم اعمال كفار به خاكستری تشبیه شده است كه به وسیلة تند بادی پراكنده شود:
" مَثَلُ الَّذینَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ أَعْمالُهُمْ كَرَمادٍ اشْتَدَّتْ بِهِ الرِّیحُ فی‏ یَوْمٍ عاصِفٍ لا یَقْدِرُونَ مِمَّا كَسَبُوا عَلى‏ شَیْ‏ءٍ ذلِكَ هُوَ الضَّلالُ الْبَعید؛ (6) اعمال كسانی كه به پروردگارشان كافر شدند. همچون خاكستری است در برابر تندباد در یك روز طوفانی، آن‌ها توانایی ندارند كمترین چیزی از آن چه را انجام داده‌اند ، به دست آورند و این گمراهی دور و درازی است. "
شهید مطهری بعد از بررسی این آیات می‌نویسد: « . . . از ضمیمه ساختن این آیه با آیه قبل چنین استنباط می‌كنیم كه اعمال نیك كافران با همه ظاهر فریبا، سرابی بی واقعیت است و اما اعمال بد ایشان وامصیبتا شر اندر شر و ظلمت روی ظلمت است» . (7)
3ـ دیدگاه اعتدال:
دیدگاه سوم، دیدگاه اعتدال است كه از آیات و روایات استفاده می‌شود. شهید مطهری و برخی از نظریه سازان اسلامی، طرفداران این دیدگاه هستند. بر اساس این نگرش فعالیت و خدمات غیر مسلمانان مثل افرادی كه اعمال نیكی را انجام داده اند همچون مخترعان و مكتشفان و خادمان به بشریت ، پاداش داشته و در عذاب آن‌ها تخفیف داده می‌شود .
شهید مطهری بعد از بررسی آیات و روایات درباره وضع مخترعان و مكتشفان غیر مسلمان می‌نویسد:" افرادی این‌چنین كه البته در همه زمان‌ها كم یا بیش پیدا می‌شوند، حداقل این است كه در عذاب آن‌ها تخفیف داده می‌شود و یا عذاب آن‌ها به كلی برداشته می‌شود ". (8)
پس عمل نیك فردی همچون ادیسون نمی تواند او را بهشتی گرداند زیرا شرط مهم بهشتی شدن یعنی ایمان در او وجود نداشت ؛ در تفسیر نمونه در این خصوص می خوانیم :
« از نظر جهان بینی اسلام مطالعه نفس عمل به تنهائی كافی نیست، بلكه عمل به ضمیمه، محرك و انگیزه آن ارزش دارد، بسیار دیده شده كسانی بیمارستان یا مدرسه یا بنای خیر دیگری می‌سازند و تظاهر به این هم دارند كه هدف شان صد در صد خدمت انسانی است به جامعه‌ای كه به آن مدیونند، در حالی كه زیر این پوشش مطلب دیگری نهفته شده است و آن حفظ مقام یا مال و ثروت یا جلب توجه عوام، و تحكیم منافع مادی خود، و یا حتی دست زدن به خیانت هائی دور از چشم دیگران است!.
ولی به عكس ممكن است كسی كار كوچكی انجام دهد، با اخلاص تمام و انگیزه‌ای صد درصد انسانی و روحانی. مسلماً خداوند عالم عادل آن ها را محروم نمی كند، اما چگونه و چطور ؟ جزئیاتش بر ما روشن نیست، همین اندازه می توان گفت "خداوند اجر چنین نیكوكارانی را ضایع نمی‌كند" (البته اگر آن‌ها در مورد پذیرش ایمان ، مصداق جاهل قاصر باشند، مسئله بسیار روشن تر است). دلیل بر این مسئله علاوه بر حكم عقل، اشاراتی است كه در آیات و یا روایات آمده است.
ما هیچ دلیلی نداریم كه جملة « َإِنَّ اللَّهَ لا یُضیعُ أَجْرَ الْمُحْسِنینَ(9) خداوند پاداش نیكوكاران را ضایع نخواهد كرد » شامل این‌گونه اشخاص نشود، زیرا محسنین در قرآن فقط به مؤمنان اطلاق نشده است، هم بندهای یوسف در زندان بی آن كه او را بشناسند به او گفتند:« ِ إِنَّا نَراكَ مِنَ الْمُحْسِنینَ ؛(10) ما تو را از نیكوكاران می‌دانیم».
از این گذشته آیه: « هر كس به اندازه سنگینی ذره ای كار نیك كند آن را می‌بیند و هر كس به مقدار ذره ای كار بد كند آن را خواهد دید» (11) به وضوح شامل این‌گونه اشخاص می‌شود.
از پیامبر اكرم(ص) دربارة عبدالله بن جدعان كه از مشركان معروف جاهلیت و از سران قریش بود، نقل شده : " كم عذاب ترین اهل جهنم ابن جدعان است، سؤال كردند : چرا؟ فرمود : گرسنگان را سیر می‌كرد". (12)
در روایت دیگری می‌خوانیم كه پیامبر به عدی بن حاتم (فرزند حاتم طائی ) فرمود: دفع عن ابیك العذاب الشدید بسخاء نفسه : " خداوند عذاب شدید را از پدرت به خاطر جود و بخشش او برداشت". (13) ؛ در نتیجه هرچند در صدق عنوان عمل صالح برای رفتارهای غیر مسلمانان تاملاتی وجود دارد ، اما در هر حال كارهای نیك آنان مورد توجه قرار می گیرد .
در عین حال این نكته هم حائز اهمیت است كه ما معتقد نیستیم تنها شرط ورود در بهشت مسلمان بودن است زیرا مشكل كفر و دوری از اسلام مربوط به افرادی است كه حقانیت دین اسلام بر آن ها آشكار و واضح گشت، ولی از روی تعصب و یا عناد و یا هوای نفس و یا عوامل دیگر از حق پیروی نكردند ؛ این افراد قطعا در قیامت در عذاب خواهند بود .
اما كسانی كه در كشف حقیقت كوتاهی نكردند، ولی دین حق را نیافتند و یا اصلا در محیطی بودند كه امكان دسترسی به دین حق نداشتند و یا خوب به آن ها معرفی نشده، به آنان منكر و مخالف اطلاق نمی شود كه مستحق عقوبتی باشند. شهید مطهرى (ره) در این باره مى‏گوید :
«اگر كسى در روایات دقت كند، مى‏یابد كه ائمه (ع) تكیه ‏شان بر این مطلب بوده كه هر چه بر سر انسان مى‏آید، از آن است كه حق بر او عرضه بشود و او در مقابل حق، تعصب و عناد بورزد و یا لااقل در شرایطى باشد كه مى‏ بایست تحقیق و جستجو كند نكند اما افرادى كه ذاتاً و به واسطه قصور فهم و یا به علل دیگر در شرایطى به سر مى ‏برند كه مصداق منكر و یا مقصر به شمار نمى ‏روند، آنان در ردیف منكران و مخالفان نیستند. ائمه اطهار بسیارى از مردم را از این طبقه مى‏دانند. این گونه افراد داراى استضعاف و قصور هستند و امید عفو الهى درباره آنان مى‏رود».
وى از مرحوم علامه طباطبایى نقل مى‏كند: «همان طورى كه ممكن است منشأ استضعاف، عدم امكان تغییر محیط باشد، ممكن است این جهت باشد كه ذهن انسان متوجه حقیقت نشده باشد و به این سبب از حقیقت محروم مانده باشد». (14)
این گروه در فرهنگ دین به عنوان مستضعفان فكری و فرهنگی شناخته می شوند. اگر واقعاً و حقیقتاً به دنبال حقیقت و دین حق بودند، اما به دلایلی بر آن دست نیافتند ،ولی بر اساس باورهای فطری و عقلی و یا دینی كه داشتند ،مؤمن بودند و انسان های درستكار بودند ،مورد عفو الهی اند.
در قرآن هم خداوند می فرماید: ما از هر كس بیش از اندازه وسع و توانش تكلیف نمی خواهیم (15)، پس محاسبه اعمال آنان، و بهشتی بودن یا نبودن و رتبه آنها در بهشت بر پایه عدل خداوندى به نسبت توان شان و میزان مطابقت اعمال و كردار آنها با امور وجدانی و فطری و عقلانی بشری و علم و باورهای دینی آن ها صورت می گیرد .
بر این اساس بدون آنكه بخواهیم در مورد اشخاصی همچون ادیسون و ... و ماهیت دوری آنان از اسلام قضاوتی بنماییم ، اصل این نكته حائز اهمیت و قابل توجه خواهد بود و ممكن است بر این اساس بسیاری از غیر مسلمانان اعم از مخترعان و نیكوكاران بزرگ یا افرادی عادی و ساده اهل بهشت گردند .
در این خصوص مطالعه كتاب عدل الهی استاد شهید مرتضی مطهری را توصیه می نماییم .

پی نوشت ها:
1. شهید مطهری، مجموعه آثار، نشر صدرا، تهران 1374 ش ، ج 1 ص 279 .
2. همان، ص 337 ـ 338.
3. همان، ص 339.
4. زلزال (99) آیة 7 ـ 8.
5. كهف (18) آیه 30.
6. ابراهیم (14) آیة 18.
7. عدل الهی، همان، ص 347.
8. همان، ص 377.
9. هود (11) آیه 115 .
10. یوسف (12) آیه 36 .
11. زلزال (99) آیه 7 و 8 .
12. محدث نوری، میرزا حسین، مستدرك الوسایل، موسسه آل البیت، قم، 1408ه.ق، ج7، ص247.
13. همان، ج7، ص14.
14. مرتضى مطهرى، همان، ج 1، ص 320 به بعد.
15. بقره (2) آیه 282 .
موفق باشید.

منبع:مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی


طبقه بندی: اندیشه اسلامی 1،  اندیشه اسلامی 2،  پاسخ به شبهات، 
برچسب ها: پاسخ به شبهات دینی، ادیسون، استضعاف فکری، شرح متن کتاب اندیشه اسلامی 1 بخش سوم، شرح متن کتاب اندیشه اسلامی2 فصل دوم،  

تاریخ : پنجشنبه 13 مهر 1396 | 10:55 ب.ظ | نویسنده : علی محمد بهزادی نژاد | نظرات
لطفا از دیگر مطالب نیز دیدن فرمایید
نمایش نظرات 1 تا 30
.: Weblog Themes By SlideTheme :.


  • دانلودیوم